Tsy nisy nitondra fampandrosoana, hono, ny Repoblika telo teo aloha

Manamafy  etsy  sy  eroa  ny  mpitondra  sy  ireo  mpomba  azy amin’izao Repoblika IV izao fa nampikoroso fahana tsikelikely ny fiainan’ny Malagasy hono  ireo Repoblika telo nifandimby teo aloha. Tsy ireo mpomba izao fitondrana izao ihany anefa no manamafy izany fa misy amin’ireo milaza ho mpanohitra ihany koa mivohy izany. Manampy ihany koa ireto farany fa tsy nisy nitondra fivoarana teo amin’ny fiainam-bahoaka ny hetsika 1972, 1991 ary 2002. Araka ny fandinihana nataony dia niiba ny toekaren’ny Firenena malagasy  taorian’ny fitondran’ny Jeneraly Ramanantsoa Gabriel noho ny fialàna tao amin’ny “zone franc” sy ny fandraisan’ny fanjakana ho fananam-pirenena ireo orinasan’ny voanjo toy ny “Electricité et Eau de Madagascar (EEM), ny “Compagnie Lyonnaise”, sns… Teo amin’ny fitondrana frantsay sy Malagasy no nisy ny fifanaraham-piaraha-miasa (nouvel accord de cooperation). Tsy nisy fiantraikany teo amin’ny fiainam-bahoaka, indrindra ny tantsaha, ny nananganana ireo “koperativa sosialista” nandritra ny Repoblika II satria nataon’ny fitondrana nifanindry an-dàlana tamin’izy ireny ny “Koparema” an’ny antoko teo amin’ny fitondrana. Tsy azo lavina ihany koa fa nahatsiaro nijaly tokoa ny vahoaka teo amin’ny fividianana ny kojakoja nilaina andavanandro (vary, menaka, savony,…) izay nilaharana teny amin’ny biraom-pokontany sady noferana ny azo novidiana. Iaraha-mahatsiaro koa ny fananganana ny “Tsaky pop” izay toeram-pisakafoanana ho an’ny sahirana. Tsy azo lavina fa tsy tafavoaka ny “tonelina”, izay tena lava be tokoa, ny sambo Gasikara ary tsy tratra ny tanjona nofaritana tao anaty “Boky Mena”. Nisongadina kosa anefa ny nanorenana ireo Oniversite any amin’ireo renivohi-paritany dimy. Hetsi-bahoaka nentina nanoherana ireo toe-javatra tsy nitondra fivoarana teo amin’ny sehatra rehetra no nitranga tamin’ny 1991. Nisy ny rà latsaka sy ny doro-trano ary izay no antony naneren’ny foloalindahy nanery ny politisiana...

Depiote 73 sy HCC : Tsy maintsy hiala Rajao

Efa-taona dia drodroka sy nalemy sahady ilay « hery vaovao » nandrandrain’ireo gasy dimy ambiroapolo isan-jato nifidy an-dRajaonarimampianina Hery. Ny ampahany betsaka tamin’io vato azony io aza moa dia noho ny fanohanan’ny MAPAR azy. Amin’izao fotoana, nanomboka ny 21 Aprily 2018, dia tokony efa nitady izay fomba rehetra namerenana izany hery nankalazaina fa nananany izany izao fitondrana izao. Tokony ho fantatr’ireo kravato manga ihany koa anefa fa hery noforonina tao an-tsaina ihany izany fa tsy hery voajanahary na nokolokoloina hatry ny ela satria natambatambatry ny herin’ny vola, ny herin’ny fandemen-tsaina, ny herin’ny fanangolena, ny herin’ny famoretana sy ny herin’ny fampahantrana ary ny fampanantenana poakaty. Tokony ho ao an-tsaina mandrakariva anefa fa ny volana handalo ary manam-petra ny zavatra rehetra ka na hery na tanjaka dia miha-very tsikelikely. Tsy azo adinohina ihany koa fa tsy ny habetsahan’ny soavaly na ny kalesiny no handresen’ny mpanjaka fa misy mandrakariva ny singam-bolo mandavo ny vositra. Ny toetra tsy maintsy hananan’ny mpitondra dia ny toe-panahy mahay mitsara sy manavaka ny ratsy sy ny tsara (esprit de discernement). Tao anatin’ny telo ambidimam-polo volana dia ninia nanakimpy ny masony  manoloana ny fanaovan’ireo manodidina azy tantely afa-drakotra ny harem-pirenena ny Filohan’ny Repoblika IV. Nanampi-tsofina tamin’ny fitarainan’ny mpiray Firenena aminy ihany koa izy raha nalain’ny vahiny na ny manam-pahefana tamin-akery ny tany efa najarian’izy ireo am-polo taona maro. Ny tena fahotana mahafaty nataon’ny fitondrana HVM dia ny fanangolena ireo tandroka aron’ny vozona, ny mpiaro ny vahoaka sy ny fananany tamin’ny fizarana kintana sy bokotra. Tsy vitan’izay fa nampiasa vola, fototry ny ratsy rehetra, nandraviraviana ireo mamba noana mpikambana ao amin’ny rafitra mpanao lalàna mba hampahomby ny tetika mampisara-bazana sy mampirafy...

Rajaonarimampianina : Hirodana rahampitso zoma ny fitondrany

Raha ny tokony ho izy tokoa dia miala amin’ny toerany ny Filoha Hery Rajaonarimampianina satria tsy vitany hatramin’isika miteny izao ny nanangana ny Haute Cour de Justice (HCJ) na ny Fitsarana Avo. Mitombina tsara rahateo ny fitoriana nataon’ireo Solombavambahoaka 73 momba io raharaha io. Manana 72 ora ny filoha Hery Rajaonarimampianina araka ny nambaran’ny HCC hanaovana ny fiarovantena. Dia hoy isika manao hoe : sitrapon-dRajaonarimampianina ny tsy nanangana ny HCJ. Tsy nisy nanelingelina izy , tsy nisy nanakotaba izy saingy tsy nataony ny andraikiny . Nohitsakitsahany ny Lalampanorenana sady tsy noraharahiany . Tsara ny manamarika fa tsy afaka mirotsaka intsony i Hery Rajaonarimampianina raha toa ka hoesorin’ny HCC eo. Betsaka anefa ny rijiky na ny chance hanesorin’ny HCC azy amin’ny toerany satria efa nahomby koa izay fanalana azy tamin’ny toerany izay teny amin’ny Antenimierampirenena, nony tonga tetsy Ambohidahy anefa dia nasainy nampihatra ny pacte de responsabilité ny filoha. Arak’izany dia efa miverimberina ity tsy fanajana lalampanorenana ataon’ny filoha Hery Rajaonarimampianina ity ka rariny sy hitsiny raha esorina amin’ny toerany amin’izay izy amin’ity indray mitoraka ity, ny dikany dia hirodana rahampitso zoma ny fitondrana Rajaonarimampiesona. Ankoatra izay anefa raha tsy eo amin’ny toerany intsony ny Filohampirenena dia tsy ilain’ny mpitolona koa ry Rivo Rakotovao sy Mahafaly Olivier Solonandraisana . Mandritra izany dia mitohy ny tolona etsy amin’ny kianjan’ny 13 Mey Analakely, izay sehatra ihany koa hifampitana ny vaovao isan-karazany avy any amin’ny faritra isan-karazany manerana ny nosy . Tsotra ny fipetraky ny resaka ankehitriny , manao tsipaky ny miala aina ny fitondrana Rajaonarimampianina . Misy ohatra ny horonantsary alefan’ny sasany ao amin’ny Tvm mampiseho ny krizy tamin’ny taona 2002 sy...

Tolon’ny depiote 73 : Tranga fanararaotra ho an’ny politisiana sy ny gasy mamba fahefana

Tsy vao tamin’ity taona ity  no nisy hetsika tahaka izao teo amin’ny Kianjan’ny 13 Mey satria ny tolon’ny mpianatry ny Anjerimanontolo izay nisian’ny fandatsahan-drà ny Malagasy teo ny taona 1972 no nanomezana io anarana io ny toerana manoloana ny Lapan’ny Tanàna. Teo no niainga ny hetsika fanoherana ny fitondrana kanefa tsy teo avokoa no nisy ny rà latsaka satria ny taona 1972 sy tamin’ity taona 2018 ity no nisy izany. Raha tsiahivina dia teny Andoharanofotsy no nitrangan’izany ny volana Aogositra taona 1991, ary teny Antaninarenina ny volana Febroary taona 2009. Manoloana ny toe-draharaha toy izao ary amin’ny maha olombelona ny olombelona dia tsy maintsy misy hatrany ny tsy manohana ny hetsika an-daniny, ary an-kilany kosa ny manohana izany. Ny antoko politika, ny fikambanana, ny vondron’olona tsy miandany dia mazava ho azy fa matoa mitsipaka marin-drano ny hetsika izy ireo dia noho ny tahotra, raha mahomby tokoa mantsy ny tolona ka mirodana ny fitondrana tohanany dia ho very ny tombontsoa rehetra nositrahany. Tsapa hatramin”izay koa fa amin’ny tolona tahaka izao dia mitombo andro aman’alina ny mpanohana. Miseho sy manao fanambarana amin’ny haino aman-jery avokoa ny fikambanana tsy fanta-pihaviana, ny mpijapy lamasinina mandeha, ny sakaizan’ny mpandresy, ireo zatra misolelaka noho ny fikatsahana izay mety mahasoa ny tenany na ny fikambanany. Tsy nisy loatra ireo karazan’olona ireo tamin’ny taona 1972 satria tsy nampoizina ny firongatry ny vahoaka izay nirohotra saika niakatra teny Andafiavaratra ny Alatsinainy 15 Mey. Mbola tsy  maro tahaka izao koa ny haino aman-jery tsy miankina ary tsy niroborobo toy izao ny serasera. Ny mpitandro filaminana dia voalaza hatrany fa nanatanteraka baiko avy amin’ny mpitondra nitifitra ny mpanao fihetsiketsehana. Niavaka...

Fitondran-dRajaonarimampianina : Mitohy ary mihamafy ny tolon’ny mpanohitra

Mihamafy hatrany ny tolona ataon’ireo mpanara-dia ny solombavambahoaka 73 amin’izao fotoana izao ho an’ Ambatondrazaka. Nisy araka izany ny famoriam-bahoaka nataon’izy ireo teo amin’ny kianjan’ny Jovenna Ambatondrazaka ny sabotsy lasa teo,  izay nentin’ireo mpitarika nanazavana indrindra ny fizotran’ny raharaham-pirenena ankapobeny sy ny mahakasika indrindra ny fandavan’ny fitsarana avo momba ny lalam-panorenana (HCC) ny lalam-pifidianana sadasada natolotry ny fitondrana H.V.M. Ireo izay nifandimby nandray fitenenana dia samy nanambara mazava fa leo an-dRajaonarimampianina sy ny forongony ny vahoaka noho ny fampanantenana poakaty sy ny kolikoly nambotry vahoaka nandritra izao fitondrany izao ka tsy misy afa-tsy ny fialany sy ny firosoana amin’ny fifidianana eken’ny rehetra ihany no vahaolana. Na ny Ben’ny tanànan’ Ambohitsilaozana andriamatoa Pascal na ny mpikambana teo amin’ny kaongresin’ny tetezamita teo aloha Razafindrakoto Fidy Mamy dia samy nanentana ny rehetra mba hiaraka hanamafy ny tolona handrodanana ny jadona. Nandritra io famoriam-bahoaka io ihany koa no nampidirana mivantana tamin’ny alalan’ny finday ireo Solombavambahoaka roa isan’ireo tsy voavidin’ny H.V.M vola dia ny solombavambahoakan’Amparafaravola Rabekijana sy ny Solombavambahoakan’i Moramanga andriamatoa Lova, mivantana avy Toamasina, izay nitondra ny fanazavana rehetra mahakasika izao tolona atao izao sy ny fizotran’izany amin’izao fotoana izao. Tsara ihany ny manamarika araka ny fanambaran’ny Solombavambahoaka Rabekijana  fa miisa efatra amin’ireo solombavambahoaka valo izay voafidy tato anatin’ny faritra Alaotra Mangoro no voalaza fa tsy nandray vola dia ny solombavambahoakan’ Andilamena iray sy Amparafaravola iray dia andriamatoa Rabekijana ary ny avy ao Moramanga iray dia andriamatoa Lova ary ny avy any Anosibe An’Ala. Hatreto aloha dia hita sy tsapa fa maro an’isa ny olona izay tofoka amin’ity fitondran-dRajaonarimampianina ity izay samy milaza fa tokony hiala ampahatsorana izy....

Fikambanana Tany sy ny CRAAD-OI : Tokony ho foanana ny fahalanian’ny lalana momba ny ZES

Manoloana ny fahamaroan’ny hetsika sy ny fahavitrihan’ny mpanandratra ny Faritra Ekonomika Manokana ZES  sy  ny  tetikasa  hafa  manome  tombontsoa  manokana  ny  vahiny,  mandritry  ny  mpanao  politika mifanolana momba ny  lalàm-pifidianana, dia manome  lanja ny  fanamafisana ny adi-hevitra mikasika ny lalàna momba ny ZES ny Fikambanana TANY sy ny CRAAD-OI. Ny  fandaharana ny  fivoriana ara-potoanan’ny Antenimierampirenena dia mampiseho  fikasàna handany ny volavolan-dalàna  laharana 033-2016  taminy 17 Aogositra 2016 manome alàlana ny  fankatoavana ny fifanarahana  hametrahana  ny  Vaomiera  Iombonana  eo  amin’ny  Repoblika Malagasy  sy Maorisiana amin’ny herinandro ho avy. Mampahatsiaro mafy ilay fifanekena lasitry ny fiaraha-miasa momba ny ZES ao Toliara  izay voasonia  tao Port-Louis  tamin’ny  faha-11 Marsa 2016 io anaran’ny volavolan-dalàna  io. Za-dratsy  loatra ny fomba fiasa mifanohitra amin’ny demokrasia sy ny teny  ifampieràna ny mpitondra sy mpandray  fanapaha-kevitra malagasy  ka  tsy miraharaha ny  fangaraharàna  ary mandany  lalàna  izay  tsy nampahafantarina  ny  olompirenena  ny  votoatiny.  Koa  mamerina  ny  fangatahana  izahay  ny  hisian’ny fifanakalozana  sy  adi-hevitra  mikasika  ny  volavolan-dalàna  rehetra  mahakasika  ny  tany  Malagasy alohan’ny itondràna sy hampisehoana azy any  amin’ny Antenimierampirenena, hoy ny fanmbaran’izy ireo. Ankoatr’izay, ny  lalàna momba ny ZES dia  lany ny  faha-3 Aprily 2018  tamin’ny  fomba  tsy azo ekena  toy ireo  lalàm-pifidianana  izay  fototry  ny  kirizy  ara-politika  miseho  ankehitriny.  Ny  daholobe  tsy nampahalalàna  raha  nisy  fanovàna  na  tsia  ny  votoatin’io  lalàna  io  taorian’ny  nanambaràn’ny  Fitsaràna Avo   momba ny Lalàmpanorenana  (HCC),  fa mifanipaka amin’ny Lalàm-panorenana ny andininy maro ao amin’ny lalàna laharana 2017-023. Koa tokony foanana tsy hanan-kery koa io fandaniana io. Nanambara  ny  Filohan’ny  Repoblika  vao  haingana  fa  tsy  fivarotana  ny  tany  malagasy  ny  ZES  fa « fampanofana  mandritry  ny  30  taona  azo  havaozina »  fotsiny.  Misy ...